De Oude- of Andreaskerk (1461) stond vroeger midden in het dorp. Maar de afkalving van de Noordzeekust, door zware stormvloeden, zorgde ervoor dat het kerkgebouw aan de rand van het dorp kwam te staan, direct aan de Boulevard! De kerk is genoemd naar de apostel Andreas, ook wel “Schutspatroon der vissers” genoemd. Het wapen van de gemeente Katwijk is een azuurblauw Andreaskruis op een zilver fond. Historie Plaatselijk is de kerk bekend onder de naam Oude Kerk, maar de toeristen kennen het als “Het witte kerkje aan Zee”. Het orgel is een Van den Heuvelorgel. De kerk heeft 1.200 zitplaatsen en is van de Hervormde Gemeente in Katwijk aan Zee die deel uitmaakt van de Protestantse Kerk in Nederland. In circa 1571 werd de kerk door de Watergeuzen geplunderd. Er is ook een verhaal dat de Watergeuzen in 1572 de kerk hebben afgebrand. In de periode 1580-1590 werd alleen een gedeelte van de kerk herbouwd. De klok dateert uit 1594. De kerk had een spitse toren, maar tijdens de storm van 29 november 1836 werd de punt zo beschadigd dat deze moest worden afgebroken. Het jaar daarop kwam er een achtkantige koepel voor in de plaats. Omdat de Oude Kerk te klein werd, werd in 1885 de Nieuwe Kerk gebouwd aan de Voorstraat. De Oude Kerk werd in 1890 voor 6000 gulden verkocht. Tot 1921 deed het gebouw dienst als rederijschuur van N.V. Rederij Katwijk aan Zee, die eigenaar was van een aantal bomschuiten. Het gebouw diende als opslagplaats voor scheepsbenodigdheden en zoutopslag. Ook werden er netten gerepareerd op de boetzolder door een ploeg boetsters. Dit eindigde omdat de (trage) bomschuiten werden vervangen door (snellere) loggers, die niet op het strand konden liggen. In 1921 werd het gebouw voor 45.000 gulden teruggekocht. In 1924 werd de kerk opnieuw in gebruik genomen nadat de kerk op z’n oude grondslag was herbouwd. Renovatie Tijdens de bezetting in 1942 werd de kerk buiten gebruik gesteld. Later gaf de Ortskommandant opdracht de kerk, evenals de huizen langs de Boulevard, af te breken. De bezetter had plannen voor de “Atlantikwall” om een invasie vanuit zee tegen te kunnen houden. Een slimme aannemer redde het gebouw. Hij sloopte alleen de toren tot dakhoogte en beschouwde de klus als geklaard. Het interieur (inclusief het orgel) was al eerder in veiligheid gebracht. In 1952 werd de toren in ere hersteld. Voor de kerk staat het standbeeld 1) “Vissersweduwe met kind bij gedoofd stakelvuur” van Louis van der Noordaa. Een monument ter nagedachtenis aan de stoere vissers die gedurende de oorlogsjaren 1914-1918 zijn omgekomen. Door H.K.H. prinses Juliana aan de bevolking van Katwijk aangeboden in dankbare herinnering aan haar tweejarig verblijf in deze gemeente 1927-1928. Het orgel is in 1995 gebouwd door de firma J.L. van den Heuvel (Dordrecht). Vanaf medio 2009 is de kerk grondig gerenoveerd. Lange tijd is er onder meer met de Rijksdienst voor Monumenten, TNO uit Delft en de gemeente Katwijk overlegd hoe de kerk het best kon worden opgeknapt. De muren zaten vol zout. Na het verwijderen van de witte verf werden de muren behandeld. De kerk was roodbruin van kleur. Na de renovatie kreeg de kerk zijn witte 2) kleur weer terug. Ook de binnenkant van de kerk is opgeknapt.

1. Lees voor meer informatie. www.katwijkzee.nl
2. Binnenkort hoopt men de Oude Kerk opnieuw weer wit te maken. Lees voor meer informatie www.oudekerkweerwit.nl

Address
Boulevard 109, Katwijk