Mariakapel

Markt 1, Eersel
Show on the map
13 - 14 September 2025
Overview

Historische gotische kapel uit 1464. In 1648, als gevolg van de Vrede van Münster, in gebruik genomen als raadhuis. In 1957 schonk het gemeentebestuur het gebouw terug aan de kerk, die de oorspronkelijke functie van kapel herstelde. De kapel werd ingewijd door de bisschop van ’s-Hertogenbosch als Mariakapel ‘Onze Lieve Vrouw van de Kempen. Diverse keren gerestaureerd en verbouwd, o.a. in 1918 en 1957. Het gebouw wordt tegenwoordig Mariakapel genoemd. De historie begint in de Middeleeuwen als rond 1250 de hertog van Brabant Eersel aanwijst als regionaal centrum en net buiten de oude kern (aan ‘De Plaetse’) een houten kapel laat bouwen. In de eeuwen daarna krijgt het gebouw goeddeels zijn huidige vorm in baksteen. In 1464 wordt het een officieel kerkelijk gebedshuis als de bisschop van Luik de kapel toewijdt aan de heilige Maagd Maria, de heilige Catharina, de heilige Antonius Abt en de heilige Nicolaas. Aan heiligen geen gebrek. Desondanks blijft het gebruik beperkt. Want de kapel mag de plaatselijke parochiekerk geen nadeel opleveren, zegt de bisschop. De priester die hij aanstelt mag alleen op zondag missen opdragen. Meteen na de mis gaat de deur op slot, ook om te voorkomen, zo valt op te maken uit de archieven, dat het pand voor handelsdoeleinden wordt gebruikt, of als onderkomen voor varkens en honden. In de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) wordt de situatie er niet beter op. In 1581 plunderen Spaanse troepen het dorp Eersel. En als een halve eeuw later de pest de plaatselijke bevolking sterk vermindert (met ruim een vijfde tot zo’n 1.250 inwoners), is lange tijd geen priester beschikbaar. Na de Vrede van Munster (1648) is het helemaal afgelopen. Dan krijgen de protestanten het hier voor het zeggen en zij leggen aan de uitoefening van het katholieke geloof ernstige beperkingen op. De kapel wordt, net als de parochiekerk, aan de eredienst onttrokken. Er zijn diverse bestemmingen voor het pand, waaronder die van gevangenis en bergplaats van de brandspuit. Maar de langste tijd fungeert het middeleeuwse pand als raadhuis. Dit laatste blijft het tot 1957. Dus tot lang nadat de katholieken zo rond 1800 hun parochiekerken weer terug hebben gekregen. In 1917 zijn er plannen het gebouw te slopen. Monumentenzorg steekt hier een stokje voor en er volgt een restauratie. Er komen ramen in de zijgevels. Daarin worden vlak na de Tweede Wereldoorlog zeven gebrandschilderde ramen aangebracht.

Address
Markt 1, Eersel

51.3591174, 5.3086385

Enter an address like "Chicago, IL".