Overview

De naam “Hampoort” is afgeleid van “ham”, een algemene benaming voor een bij water gelegen stuk grond, een griend. Van de oude vestingpoorten van Grave is de Hampoort als enige overgebleven.

De Hampoort van nu heeft voorgangers gekend. De oudst bekende vermelding spreekt in 1309 van een huis bij de Hampoort. Deze Hampoort stond niet op de plaats van de huidige. In 1626 is op bevel van de Staten-Generaal de Hampoort verlegd naar de buurt van de kruising Hamstraat-Gasthuisstraat. Deze nieuw gebouwde Hampoort kwam in het kader van nieuwe inzichten over vestingbouw midden in een courtine te liggen en kreeg ter beveiliging een ravelijn voor zijn neus. De poort uit 1626 werd niet gesloopt, maar heeft in elk geval tot 1751 dienst gedaan als woning. Tijdens het beleg en verovering van Grave door prins Willem III in 1674 werden stad en vestingwerken zwaar beschadigd. De bouw van de nieuwe vesting Grave na de Vrede van Nijmegen (1678) was een onderdeel van een algehele vernieuwing van het Nederlandse vestingstelsel. De nieuwe vesting Grave kreeg een geheel nieuw aanzien en werd gebouwd volgens de zgn. Franse methode. De bouw ervan duurde van 1680 tot 1689. In 1686 begon men aan de bouw van de huidige Hampoort, welke gereed kwam in 1688, zoals op de fraaie buitengevel is te zien. De Vestingwet uit 1874 past in de nieuwere visie van de 19e eeuw, waarin vestingen als versterkt militair centrum een gepasseerd station waren. Weer werden vestingen voor ontmanteling aangewezen, o.a. Grave. Daarom moesten de verdedigingswerken worden gesloopt. De totale sloopperiode in Grave heeft geduurd van 1876 tot 1914. Gelukkig ontsnapte de Hampoort aan de sloopwoede. Het Stadsmuseum Grave bestaat inmiddels ruim 40 jaar en is in 2021 geheel nieuw ingericht. Centraal in het museum geeft de Canon van Grave een beeld van de Graafse geschiedenis. In het achterste deel is er een wisseltentoonstelling. De vaste tentoonstelling belicht in woord, beeld en geluid de geschiedenis van de stad en vesting Grave. Blikvanger is een grote maquette van Grave anno 1845. Verder is er de wisseltentoonstelling ‘My Secret Garden’ van Warffemius te zien. De natuur vormt een belangrijk thema in het veelzijdige oeuvre van Warffemius (Den Haag, 1956). Het vertrekpunt van zijn werken is verwondering. In veel van zijn werken verwijst hij naar planten en bomen. Hij zoomt daarbij in op details: gestileerde boomstammen en takken, soms voorzien van een enkel blad – teruggebracht tot hun essentie. Voor kinderen is er in het museum een speurtocht te krijgen, die hen door het centrum van Grave voert. Bij inlevering van de speurtocht wacht een verrassing.

Address
St. Elisabethstraat 10b, Grave