De Nieuwe Molen
Over het monument Pal naast de plaats van de huidige stellingmolen stond sinds 1623 een houten standerdmolen: de Geldersche Molen. Deze moest wegens bouwvalligheid worden gesloopt. Er naast werd (eerst) een vervangende stenen molen gebouwd en deze werd “De Nieuwe Molen” genoemd. De familie Van Eden is vanaf ongeveer 1630 eigenaar van deze molen. Gerrit van Eden besloot om de oude standerdmolen te slopen. In 1911 is de huidige ronde stenen stellingmolen gebouwd en draagt nog steeds als naam “De Nieuwe Molen”. In 1924 overleed Gerrit van Eden en kwam de molen in bezit van Harm van Eden. Tot 1946 werd er met de molen gemalen. Vanaf die tijd begon de mengvoederindustrie zich steeds meer te ontwikkelen. Door deze ontwikkeling konden de grondstoffen die gebruikt moesten worden niet meer door de stenen in de molen worden gemalen. Hierdoor kwam de molen stil te staan en verviel de molen steeds meer. Na een restauratie en modernisering van de wieken met een stroomlijnsysteem wordt de molen in 1954 weer geopend. In 1976 heeft Harm van Eden de molen verkocht aan de gemeente Veenendaal. Daarna is de molen overgegaan naar de Stichting De Utrechtse Molens, nu een deel van Stichting Het Utrechts Landschap. In 2010/2011 is de molen ingrijpend gerestaureerd. Het bleek dat de fundering van de stenen basis van de molen steeds verder uit elkaar schoof, waardoor scheuren in het metselwerk zorgde voor lekkages en schades aan de houten binnenconstructie van de molen. Door een grote betonnen ring rondom de fundering van de molen te realiseren werd de situatie gestabiliseerd en konden overige herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd. Al sinds 1968 houden vrijwillige molenaars de molen draaiende. Belangrijk want, zoals het gezegd wordt, een molen die in gebruik is heeft minder onderhoud nodig dan een stilstaande molen. Doordat de bedrijvigheid er voor zorgt dat gebreken en ongedierte snel worden ontdekt en kunnen worden verholpen. Nog steeds zorgen vrijwilligers dat er met windkracht graan gemalen wordt. In de molen is ook een winkel waar ambachtelijk gemalen meelproducten worden verkocht. De molen en de molenwinkel zijn bijna elke zaterdag open voor rondleidingen en meelverkoop.
Address
Mulderslaan 3, Veenendaal