Foto: Man op de fiets - EHD Verhaal, Moldavië, 2024 fotocredit, Gheorghe Sova - Asociatia Obsteasca Alianta Intre Generatii

Hier volgen enkele ideeën om individuen en gemeenschappen te ondersteunen bij het beschermen en waarderen van erfgoed in gevaar tijdens dit seizoen van de Europese erfgoeddagen.

Benadruk mogelijkheden, bied ondersteuning en organiseer gemeenschapsevenementen

"Drie jaar geleden kwamen mensen naar een feest en vroegen: "Wat is dat voor toren?" Ik begon het uit te leggen en nam ze mee naar boven. Het echtpaar zei letterlijk: "Je zou een goede gids zijn!" Vertaald uit het Nederlands is dit het verhaal over hoe een van de ambassadeurs van Open Monumentendag in Vlaanderen begon met het organiseren van rondleidingen in een historisch gebouw voor de Europese Open Monumentendagen. En met meer dan 2.500 organisatoren van evenementen en 44.000 vrijwilligers die vorig jaar deelnamen aan Open Monumentendagen in Engeland, is het duidelijk dat veel mensen betrokken willen raken bij het creëren van evenementen en het ondersteunen van erfgoedorganisaties die vaak extra middelen nodig hebben tijdens de Europese Open Monumentendagen. Sociale media, nieuwsbrieven en persberichten kunnen allemaal helpen om deze functies onder de aandacht te brengen en mensen bewuster te maken van hoe ze kunnen deelnemen door hun eigen gemeenschapsactiviteiten te creëren. Probeer dit soort mogelijkheden vroegtijdig bekend te maken, zodat mensen genoeg tijd hebben om zich aan te melden en plannen te maken.

Het in de schijnwerpers zetten van de passie van actieve EHD-deelnemers door middel van casestudies, interviews of erkenningsregelingen kan ook anderen inspireren om deel te nemen, zoals het Ambassadeursprogramma in België hierboven dat profielen creëert van individuen met interesse in erfgoed door middel van persoonlijke perspectieven over hun werk en aanbevelingen van hun favoriete plaatsen die bezocht kunnen worden tijdens de festiviteiten. Het aanmoedigen van het inzenden van verhalen voor de Verhalen van de Europese Erfgoeddagen kan ook de aandacht vestigen op het werk dat mensen doen om hun cultureel erfgoed te ondersteunen, zoals in dit Verhaal dat beschrijft hoe een man in Moldavië door het land reisde om het gebruik van traditionele instrumenten zoals de accordeon en fluitjes nieuw leven in te blazen.

Andere inspanningen om participatie te stimuleren kunnen gericht zijn op het betrekken van specifieke doelgroepen. Door samen te werken met scholen of universiteiten kan bijvoorbeeld een conferentie worden georganiseerd, zoals een Heritage at Risk Youth Summit. Dit kan jongeren samenbrengen om problemen te bespreken en oplossingen voor te stellen om cultureel of natuurlijk erfgoed te beschermen met hun leeftijdsgenoten. Een andere optie zou een Community Storytelling Festival kunnen zijn om mensen met verschillende achtergronden te bereiken om kennis over de gemeenschap te delen via verhalen en connecties met bedreigd erfgoed. Ondersteuning voor gemeenschappen zou ook kunnen bestaan uit het voorzien van middelen om hen verder te bekwamen in het behoud van hun erfgoed. Bijvoorbeeld, digitale vaardigheden kunnen aangeleerd worden voor een online fotografie- of archiefproject dat verdwijnend lokaal erfgoed documenteert, terwijl training in het opnemen, bewerken en produceren van mondelinge verhalen kan helpen bij het maken van audiogidsen of podcasts met persoonlijke herinneringen over lokale identiteit en bedreigde erfgoedtradities.

Kaffikalas in Gothem, Gotland – EHD Story, Sweden, 2020 (credit, Consuelo Griggio / Bottarve Museum)">

Interactieve en creatieve activiteiten aanmoedigen

Interactieve activiteiten zijn een geweldige manier om bezoekers te betrekken bij het thema van de Europese erfgoeddagen. Bijvoorbeeld, creatieve workshops kunnen op maat gemaakt worden voor elke leeftijdsgroep en kunnen onderwerpen uit het erfgoed at risk overbrengen door het onderwijzen van unieke lokale ambachtelijke methoden zoals pottenbakken, traditionele vaardigheden zoals kalligrafie met behulp van letters of woorden uit regionale of minderheidstalen of culturele gebruiken zoals volksliedjes en dansen. Drop-in sessies kunnen bijzonder goed werken voor gezinnen, terwijl kook- en bakevenementen ook een grote aantrekkingskracht hebben en gebruikt kunnen worden om kennis over minder bekende of historische recepten te delen. Voedselevenementen kunnen zich ook richten op culinaire praktijken die aan het verdwijnen zijn, zoals te zien is in dit verhaal over de Europese erfgoeddagen in Zweden, waar een groep vrijwilligers besloot om de rituelen van Kaffikalas-evenementen nieuw leven in te blazen door onderzoek te doen naar deze traditionele vormen van formele sociale gelegenheden en er een catering van te maken. "De oudere generatie herleeft een aantal rituelen van de Kaffikalas uit hun kindertijd, terwijl jongere generaties en mensen met een andere achtergrond deze bijzondere uitdrukking van het Gotlandse erfgoed leren waarderen", aldus de vertellers die deze traditie op het eiland Gotland levend houden door een verscheidenheid aan taarten te serveren die op smaak zijn gebracht met saffraan en kaneel.

Wedstrijden zijn een andere vorm die mensen kan motiveren om hun persoonlijke banden met erfgoedtradities, verhalen of sites te delen. Kijk eens naar de wedstrijd Monument Snapshots van Open Monument Day in Duitsland of Wiki Loves Monuments voor inspiratie over fotografie van cultureel erfgoed, of overweeg de mogelijkheden voor het vertellen van verhalen door middel van films met behulp van archiefmateriaal en interviews. Een andere manier om deelname aan te moedigen kan zijn om mensen samen te brengen bij het maken van één gezamenlijk creatief werk. Een idee dat wordt voorgesteld in de brochure voor organisatoren van dit jaar is het maken van een erfgoedquilt, waarbij individuen elk een lapje naaien dat een aspect van het lokale erfgoed vertegenwoordigt dat belangrijk voor hen is en dat vervolgens wordt samengevoegd tot één groter textiel. Het schilderen van een muurschildering in een openbare ruimte is een ander voorbeeld van een gezamenlijk creatief evenement dat zich zou kunnen richten op bedreigd erfgoed door middel van afbeeldingen gekozen door de gemeenschap van traditionele ambachten, gebruiken of historische gebouwen die gevaar lopen.

Taalkundige diversiteit en grensoverschrijdende samenwerking bevorderen

Contact opnemen met lokale geschiedenisverenigingen en gemeenschapsgroepen is altijd een nuttige manier om contacten te leggen met mensen die kunnen helpen bij het plannen, organiseren en ondersteunen van evenementen in het kader van de Europese erfgoeddagen. Dit jaar zou deze aanpak bijzonder nuttig kunnen zijn bij het vinden van taalwoordvoerders als onderdeel van het onderdeel Erfgoed in gevaar, dat gebaseerd is op het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden. Dit onderdeel heeft tot doel ervoor te zorgen dat deze stemmen op openbare plaatsen worden gehoord, bijvoorbeeld door middel van audiogidsen voor musea of etiketten die het begrip van de invloed van deze talen op plaatsnamen, muziek, gewoonten en het dagelijks leven kunnen vergroten. Het ondersteunen van taaldiversiteit kan ook gebeuren door speciale filmvertoningen in bioscopen met een reeks gesproken of ondertitelde talen, waaronder, afhankelijk van de locatie, talen als Cornish in het Verenigd Koninkrijk, Limburgs in Nederland of Romansh in Zwitserland. Andere evenementen zouden kunnen focussen op het immateriële erfgoed en de identiteit die deze talen belichamen, zoals proeverijen bij lokale voedingsbedrijven of restaurants waar mensen traditionele gerechten kunnen proeven en tegelijk de namen en bijbehorende verhalen in regionale of minderheidstalen leren kennen.

Een andere manier om voor een gevarieerde deelname te zorgen is door samen te werken met organisatoren uit andere plaatsen en het pan-Europese karakter van de Europese erfgoeddagen te versterken. Zo zou bijvoorbeeld een internationaal uitwisselingsevenement vertegenwoordigers uit verschillende landen kunnen uitnodigen om casestudy's en strategieën voor de bescherming van erfgoed dat met soortgelijke risico's wordt geconfronteerd, te bespreken en uit te wisselen. Sites met het Europees erfgoedlabel zijn een mogelijke manier om grensoverschrijdende partnerschappen te vinden en zouden ruimte kunnen bieden voor evenementen zoals workshops over taal of culturele uitwisseling. Duurzaam cultureel toerisme kan ook worden gepromoot via het thema, misschien op basis van een van de Culturele Routes van de Raad van Europa die sites verenigt over een breed scala aan onderwerpen zoals historische tuinen, thermale steden en keramische kunst.

Meer informatie over het thema Erfgoed in gevaar, ideeën voor evenementen en ondersteunende middelen zijn te vinden in de brochure voor organisatoren van dit jaar en in de banners die kunnen worden gedownload Erfgoed in gevaar: herleven, weerstand bieden, opnieuw vormgeven.