Museum Janning is vernoemd naar pastoor Hein Janning (1914-1980), die bekendheid genoot als kunstschilder en verzamelaar van kerkelijke kunst. Het museum is gevestigd in de R.K.-pastorie in Nieuw-Schoonebeek. De collectie van Hein Janning werd tientallen jaren tentoongesteld in een kerk in Workum, maar verhuisde in 2020 naar de voormalige pastorie in Nieuw-Schoonebeek, dat ingericht is als Museum Janning en dat op 1 april 2023 officieel werd geopend. Hein Janning werd geboren in Nieuw-Schoonebeek en groeide er op. Naast schilderijen van pastoor Janning zijn in de pastorie onder andere relikwieën, goud en zilverwerk, glas-in-lood ramen, een muntenverzameling en houtsnijwerk te bewonderen. Een groot deel van de collectie bevat kunststukken die door Hein Janning en van de Noord-Hollandse verzamelaar Joz van Aerle zijn ‘gered’ van de modernisering binnen de katholieke kerk. Houten kapel Eén van de topstukken uit de collectie van Museum Janning is de ruim twee meter hoge en achttien meter lange lambrisering afkomstig uit een kerk in het voormalige Oost-Duitsland. Opvallend zijn de houtsnijwerken van schilderijen van Rafael en de gebroeders Van Eijk. Ze zijn gemaakt door kunstenaars uit de school van Tilman Riemenschneider (1460-1531). De door Riemenschneider vervaardigde houten beeldhouwwerken vallen op door de gezichtsuitdrukking, vaak met een ‘naar binnen gekeerde blik’, en door de rijke plooival van de gewaden. Kruiswegstaties Toorop Een ander topstuk vormen de kruiswegstaties van Toorop. De twaalf kruiswegstaties uit 1924 komen uit de school van Toorop. De kruiswegstaties van de Nederlandse kunstenaar Jan Toorop (1858-1928) wijken sterk af van de katholieke religieuze kunst van zijn tijd. De tekenstijl is streng, de figuren zijn statisch. Een veelheid aan rechte lijnen, uitgesproken kleuren en een sobere weergave zonder details, kenmerken zijn werk. Er is sprake van invloed van de stijl van Beuron: een strenge, religieuze manier van weergeven die zijn oorsprong vindt in het Duitse dorpje Beuron. Daar woonden broeders in het oude klooster die zich toelegden op religieuze kunst, voor wie met name de Egyptische en Griekse kunst model stonden. Heiligenbeelden Het Janning Museum kent een omvangrijke collectie heiligenbeelden. Katholieken gebruiken beelden om een bepaalde heilige in herinnering te roepen door naar het beeld te kijken. Ze gebruikten beelden als onderwijsmethode. In de vroegchristelijke kerk was deze vorm van onderricht erg behulpzaam bij het onderwijs van analfabeten. Een heilige is iemand die door zijn of haar geloof een bijzondere plaats bij God inneemt. Dit kan in stilte zijn bereikt, of juist door een bijzondere openbare gebeurtenis van geloof. In dit laatste geval is vaak sprake van verering van de betreffende heilige. Kerkelijk goud en zilver Uit de katholieke kerk zijn voorwerpen in goud en zilver niet weg te denken. Een monstrans is een houder van de geconsacreerde hostie of reliek in de katholieke kerk. Een hostie is een stukje brood dat in de eucharistieviering gebruikt wordt. Te communie gaan betekent het ontvangen van een hostie, die door de priester is geheiligd. Daardoor is de hostie geworden tot het lichaam van Christus. De kelk is een rituele beker, die gebruikt wordt bij de plechtige herdenking van Christus’ laatste avondmaal. Het wordt gebruikt in de eucharistieviering voor de wijding van de wijn en wordt zo het bloed van Christus. Door de eucharistie worden de deelnemende gelovigen verenigd met de Heer en worden zo tot volk van God. Het gaat dus om een vereniging, waarbij men het lichaam van Christus, de hostie, om zijn lichaam, de kerk, te worden. Kruizencollectie Door een schenking van een privéverzamelaar is Museum Janning in het bezit gekomen van een grote collectie kruizen. In het Christendom symboliseert het kruis de overwinning van Jezus over de dood, omdat christenen geloven dat Hij door te sterven zelf de straf op de zonde van de mensen genomen heeft. En door na drie dagen op te staan uit de doden de zonden en de dood overwonnen heeft. Al vóór het Christendom was het kruis een sacraal symbool: het zonnerad als symbool van de zon, het hakenkruis als teken van geluk, het hengselkruis als teken van leven. Vanwege de eenvoud en symmetrie van de vorm was het teken tevens een geliefd sierelement bij vrijwel alle oude beschavingen. Het kruis zou zijn oorsprong hebben in het oude Chaldea als symbool van de god Tammuz, omdat het de vorm heeft van de Griekse letter tau, de eerste letter van zijn naam. Het Latijns kruis is echter vooral bekend als een christelijk religieus symbool. De betekenis ervan wordt afgeleid van het christelijke geloof dat Jezus door de Romeinen gekruisigd werd. Glas-in-lood voormalige Bonifaciuskerk In een zuil zijn een aantal van de glas-in-lood-ramen uit de voormalige katholieke kerk van Nieuw-Schoonebeek aangebracht. De oorsprong en historie van glas in lood gaat terug tot het Romeinse rijk. Destijds ontstaan uit behoefte van bescherming tegen het weer. Omdat productie van grote stukken glas niet mogelijk was, werden kleine stukken glas in frames geplaatst, waardoor ook een prachtig lichtinval gecreëerd werd in het gebouw. Tijdens de Middeleeuwen werd glas in lood vooral gebruikt in kerken, kathedralen en statige herenhuizen. Tevens werd gekleurd glas een optie. In de kerkelijke gebouwen werden prachtige bijbelse taferelen vastgelegd in glas in lood. Iedereen werd betoverd door het prachtige kleurenspel als het licht op deze ramen viel. In de grote zuil zijn de glas in lood ramen te zien uit het afgebroken kerkgebouw van de Sint-Bonifacius-parochie in Nieuw-Schoonebeek. De kerk werd in 1854 gebouwd en eind jaren zestig afgebroken.

Adresse
Europaweg 143A, Nieuw-Schoonebeek